ภาษีทั้งปีคิดอย่างไร? จากรายได้ถึงยอดจ่ายเพิ่มหรือขอคืน
ลำดับหลักคือ เงินได้พึงประเมิน → หักค่าใช้จ่าย → หักค่าลดหย่อน → เงินได้สุทธิ → คำนวณภาษี → เทียบภาษีหัก ณ ที่จ่ายและเครดิตที่ใช้ได้
ไม่ต้องอ่านทุกกฎในวันเดียว เลือกเรื่องที่เกี่ยวกับคุณ
ทำความเข้าใจ แล้วค่อยพาตัวเลขไปต่อ
มองภาพรวม แล้วค่อยลงรายละเอียด
02 / เริ่มตรงนี้มีรายได้มากกว่าทางเดียวรู้จักประเภทเงินได้และค่าใช้จ่าย
03 / เริ่มตรงนี้กำลังตรวจเอกสารก่อนยื่นเช็กสิทธิและหลักฐานให้ไปด้วยกัน
ค้นด้วยคำที่คุ้นเคย เช่น เงินเดือน ประกัน หรือค่าเช่า
ทั้งหมด · 22 เรื่อง
ลำดับหลักคือ เงินได้พึงประเมิน → หักค่าใช้จ่าย → หักค่าลดหย่อน → เงินได้สุทธิ → คำนวณภาษี → เทียบภาษีหัก ณ ที่จ่ายและเครดิตที่ใช้ได้
ฐานภาษีเริ่มจากเงินได้ที่กฎหมายถือเป็นเงินได้พึงประเมิน ซึ่งไม่ได้จำกัดเฉพาะเงินสดหรือเงินเดือน
สองหมวดนี้ใช้ค่าใช้จ่าย 50% และใช้เพดานรวมกันไม่เกิน 100,000 บาท แต่ความสัมพันธ์กับผู้จ่ายและลักษณะงานต่างกัน
สองหมวดนี้มักถูกบันทึกเป็น ‘รายได้อื่น’ ทั้งที่วิธีหักค่าใช้จ่ายและวิธีเสียภาษีต่างจากธุรกิจทั่วไป
อัตราเหมาไม่เท่ากัน: อาคาร/ยานพาหนะ 30%, ที่ดินเกษตร 20%, ที่ดินไม่เกษตร 15%, ทรัพย์อื่น 10%
วิชาชีพอิสระตามกฎหมายมี 6 กลุ่ม โดยประกอบโรคศิลปะและประณีตศิลปกรรมหักเหมา 60%; วิชาชีพอื่นตามรายการหักเหมา 30% หรือเลือกตามจริงตามเกณฑ์
40(7) ใช้กับรับเหมาที่ผู้รับเหมาจัดหาสัมภาระสำคัญ ส่วน 40(8) ครอบคลุมธุรกิจและเงินได้หลากหลาย โดยรายการเหมาต้องเป็นรายการที่กฎหมายกำหนด
การมีรายจ่าย 200,000 บาท ไม่ได้แปลว่าจะหักภาษีได้ 200,000 บาทเสมอ วิธีและเพดานขึ้นกับประเภทเงินได้และเงื่อนไขของรายจ่าย
ค่าใช้จ่ายผูกกับวิธีได้มาซึ่งรายได้ ส่วนค่าลดหย่อนผูกกับตัวผู้มีเงินได้ ครอบครัว การออม ประกัน บ้าน และสิทธิตามกฎหมาย
ส่วนตัว 60,000 บาท; คู่สมรสไม่มีเงินได้ 60,000 บาท; บุตรโดยทั่วไป 30,000 บาท และบุตรคนที่ 2 เป็นต้นไปที่เกิดตั้งแต่ปี 2561 อาจได้เพิ่มอีก 30,000 บาทตามเกณฑ์
บิดามารดาใช้สิทธิคนละ 30,000 บาทเมื่อเข้าเงื่อนไข; คนพิการ/ทุพพลภาพที่อยู่ในอุปการะใช้สิทธิคนละ 60,000 บาทตามหลักเกณฑ์
สิทธิคิดต่อ ‘การตั้งครรภ์หนึ่งคราว’ ไม่ใช่ต่อจำนวนทารก และยอดรวมกับสวัสดิการจากนายจ้างต้องไม่เกินเพดานตามเกณฑ์
ประกันชีวิตของตนเองมีเพดาน 100,000 บาท ประกันสุขภาพตนเองมีเพดาน 25,000 บาท และสองรายการนี้ใช้วงเงินร่วมกันไม่เกิน 100,000 บาท
PVD, กบข., กองทุนครู, RMF, ประกันบำนาญ และ กอช. มีเงื่อนไขรายตัว แต่หลายรายการต้องนับรวมในวงเงินเพื่อการเกษียณ
สิทธิการลงทุนมีเงื่อนไขปีที่ซื้อ ระยะเวลาถือครอง และฐานเปอร์เซ็นต์ ไม่ควรนำชื่อกองทุนมาใช้เป็นค่าลดหย่อนทันที
ดอกเบี้ยบ้านใช้เฉพาะดอกเบี้ยที่เข้าเงื่อนไขสูงสุด 100,000 บาท ส่วนประกันสังคมใช้ยอดสมทบที่ผู้ประกันตนจ่ายจริงภายในเพดานของสถานะและช่วงเวลา
มาตรการเฉพาะปีต้องดูช่วงเวลา คุณสมบัติทรัพย์/ผู้ขาย และเอกสาร ไม่ใช่เพียงมียอดจ่ายแล้วใช้สิทธิได้
การได้สิทธิ 2 เท่าต้องมีกฎหมายที่ครอบคลุมผู้รับ ประเภทการบริจาค และช่วงเวลานั้นจริง ส่วนเพดานยังคำนวณจากฐานหลังหักรายการก่อนหน้า
นอกจากวิธีเงินได้สุทธิแบบอัตราก้าวหน้า ผู้มีเงินได้บางกรณีต้องคำนวณ 0.5% ของเงินได้พึงประเมินตามกลุ่มที่กฎหมายกำหนดแล้วเปรียบเทียบ
ยอดที่ถูกหักระหว่างปีคือภาษีที่ชำระไว้ล่วงหน้า/เครดิตในกรณีที่กฎหมายให้ใช้ ไม่ใช่ข้อสรุปว่าภาษีทั้งปีจบแล้ว
แบบที่ต้องใช้ขึ้นกับชนิดเงินได้และช่วงเวลาการยื่น มากกว่าชื่ออาชีพว่าเป็นพนักงาน ฟรีแลนซ์ หรือเจ้าของกิจการ
เป้าหมายไม่ใช่กรอกทุกเพดานให้เต็ม แต่ทำให้ทุกยอดย้อนกลับไปหาเอกสารและเหตุผลทางกฎหมายได้
อ่านภาพรวมแล้ว ลองเปิดรายการที่เกี่ยวกับคุณก่อนกรอกข้อมูล
เทียบข้อเท็จจริงของงานกับเอกสาร ชื่ออาชีพเพียงอย่างเดียวอาจยังบอกประเภทไม่ได้
เงินได้จากการจ้างแรงงาน เช่น เงินเดือน ค่าจ้าง โบนัส เบี้ยเลี้ยง และประโยชน์จากนายจ้าง ค่าใช้จ่าย 40(1) และ 40(2) รวมกัน 50% แต่ไม่เกิน 100,000 บาท
ในเครื่องคำนวณมี 4 ลักษณะรายได้ให้เลือกตามประเภทนี้
ไปขั้นรวมรายได้ค่าธรรมเนียม ค่านายหน้า เบี้ยประชุม ค่าที่ปรึกษา และค่าตอบแทนจากการรับทำงานบางลักษณะ ค่าใช้จ่ายใช้วงเงินร่วมกับ 40(1)
ในเครื่องคำนวณมี 5 ลักษณะรายได้ให้เลือกตามประเภทนี้
ไปขั้นรวมรายได้ค่าแห่งกู๊ดวิลล์ ค่าแห่งลิขสิทธิ์ หรือสิทธิอย่างอื่น เลือกหักค่าใช้จ่ายจริง หรือเหมา 50% รวมไม่เกิน 100,000 บาท
ในเครื่องคำนวณมี 4 ลักษณะรายได้ให้เลือกตามประเภทนี้
ไปขั้นรวมรายได้ดอกเบี้ย เงินปันผล ส่วนแบ่งกำไร และเงินได้จากทุนบางประเภท โดยทั่วไปไม่ให้หักค่าใช้จ่าย และบางรายการมีวิธีเครดิต/เลือกเสียภาษีเฉพาะ
ในเครื่องคำนวณมี 4 ลักษณะรายได้ให้เลือกตามประเภทนี้
ไปขั้นรวมรายได้ค่าเช่าทรัพย์สินเลือกหักตามจริงหรือเหมาตามชนิดทรัพย์สิน ส่วนการให้เช่าช่วงใช้ค่าเช่าที่จ่ายให้ผู้ให้เช่าเดิม
ในเครื่องคำนวณมี 7 ลักษณะรายได้ให้เลือกตามประเภทนี้
ไปขั้นรวมรายได้วิชาชีพอิสระตามที่กฎหมายกำหนด เลือกหักตามจริงหรืออัตราเหมาตามประเภทวิชาชีพ
ในเครื่องคำนวณมี 6 ลักษณะรายได้ให้เลือกตามประเภทนี้
ไปขั้นรวมรายได้งานรับเหมาที่ผู้รับเหมาลงทุนจัดหาสัมภาระในส่วนสำคัญนอกจากเครื่องมือ เลือกหักตามจริงหรือเหมา 60%
ในเครื่องคำนวณมี 3 ลักษณะรายได้ให้เลือกตามประเภทนี้
ไปขั้นรวมรายได้กิจการที่กฎหมายระบุไว้เลือกหักตามจริงหรือเหมา 60% (นักแสดงใช้ 60%/40% แบบขั้น) ส่วนรายการที่ไม่ระบุให้ใช้ค่าใช้จ่ายจริงตามหลักฐาน
ในเครื่องคำนวณมี 44 ลักษณะรายได้ให้เลือกตามประเภทนี้
ไปขั้นรวมรายได้เงินได้ 40(1) และ 40(2) ใช้เพดานค่าใช้จ่ายร่วมกัน อ่าน เรื่องเงินเดือนและงานเสริม ก่อนกรอกได้
ยอดที่จ่ายจริงอาจต่างจากยอดที่ใช้สิทธิ เลือกเฉพาะรายการที่มีเอกสารและเข้าเงื่อนไข
ใช้ยอดที่จ่ายจริงสำหรับการตั้งครรภ์แต่ละคราว สูงสุดคราวละ 60,000 บาท และต้องหักส่วนที่นายจ้างหรือสวัสดิการชดเชยให้แล้วออกก่อน
เอกสารที่ควรมี: ใบเสร็จ/หลักฐานจากสถานพยาบาล · เอกสารสวัสดิการหรือยอดที่นายจ้างชดเชย (ถ้ามี)
อ่านหลักเกณฑ์ทางการ ↗ตามยอดเบี้ยที่เข้าเงื่อนไข สูงสุด 100,000 บาท และใช้วงเงินร่วมกับเบี้ยประกันสุขภาพของตนเอง
เอกสารที่ควรมี: หนังสือรับรองเบี้ยประกันสำหรับใช้สิทธิภาษี
อ่านหลักเกณฑ์ทางการ ↗ตามจริงสูงสุด 25,000 บาท แต่เมื่อรวมกับประกันชีวิตของตนเองแล้วต้องไม่เกิน 100,000 บาท
เอกสารที่ควรมี: หนังสือรับรองเบี้ยประกันสุขภาพสำหรับใช้สิทธิภาษี
อ่านหลักเกณฑ์ทางการ ↗ตามจริงสูงสุด 10,000 บาท ใช้ได้เมื่อคู่สมรสไม่มีเงินได้และความเป็นคู่สมรสเข้าเงื่อนไข
เอกสารที่ควรมี: หนังสือรับรองเบี้ยประกัน · ข้อมูลสถานะคู่สมรส
อ่านหลักเกณฑ์ทางการ ↗เบี้ยที่เข้าเงื่อนไขรวมสูงสุด 15,000 บาท โดยต้องตรวจคุณสมบัติของบิดามารดาและผู้ใช้สิทธิ
เอกสารที่ควรมี: หนังสือรับรองเบี้ยประกัน · ข้อมูลบิดามารดาที่ใช้สิทธิ
อ่านหลักเกณฑ์ทางการ ↗กรอกยอดสะสมที่มีสิทธิจริง ระบบจำกัดไม่เกิน 15% ของเงินได้จากการจ้าง และนำไปรวมวงเงินเกษียณ 500,000 บาท
เอกสารที่ควรมี: หนังสือรับรองยอดสะสมจากนายจ้าง/กองทุน
อ่านหลักเกณฑ์ทางการ ↗กรอกยอดที่สะสมจริง ระบบใช้ไม่เกิน 30% ของเงินเดือน และไม่เกินวงเงินเกษียณรวม 500,000 บาท
เอกสารที่ควรมี: หนังสือรับรองยอดสะสม กบข.
อ่านหลักเกณฑ์ทางการ ↗กรอกยอดสะสมจริง ระบบจำกัดตามฐานเงินเดือนและวงเงินเกษียณรวม 500,000 บาท
เอกสารที่ควรมี: หนังสือรับรองยอดสะสม
อ่านหลักเกณฑ์ทางการ ↗ตามที่จ่ายจริงไม่เกิน 30% ของเงินได้พึงประเมิน และเมื่อรวมสิทธิกลุ่มเกษียณต้องไม่เกิน 500,000 บาท
เอกสารที่ควรมี: หลักฐานการซื้อ RMF/ข้อมูลที่กรมสรรพากรได้รับจากผู้ประกอบธุรกิจ
อ่านหลักเกณฑ์ทางการ ↗ไม่เกิน 15% ของเงินได้พึงประเมิน สูงสุด 200,000 บาท และรวมในวงเงินเกษียณ 500,000 บาท
เอกสารที่ควรมี: หนังสือรับรองเบี้ยประกันบำนาญ
อ่านหลักเกณฑ์ทางการ ↗ตามยอดที่มีสิทธิจริง สูงสุด 30,000 บาท และรวมอยู่ในวงเงินเกษียณ 500,000 บาท
เอกสารที่ควรมี: หลักฐานยอดสะสม กอช.
อ่านหลักเกณฑ์ทางการ ↗สำหรับหน่วยลงทุนที่เข้าเกณฑ์ปี 2569 ใช้ตามจริงไม่เกิน 30% ของเงินได้พึงประเมิน และไม่เกิน 300,000 บาท
เอกสารที่ควรมี: หลักฐานการซื้อ/ข้อมูลจากบริษัทจัดการกองทุน
อ่านหลักเกณฑ์ทางการ ↗ปี 2569 รองรับเฉพาะสิทธิทยอยจากการสับเปลี่ยน LTF เป็น Thai ESGX ในปี 2568 ที่เข้าเงื่อนไข สูงสุดปีละ 50,000 บาท
เอกสารที่ควรมี: หนังสือรับรองการสับเปลี่ยน/ยอดสิทธิคงเหลือ
อ่านหลักเกณฑ์ทางการ ↗ใช้เฉพาะดอกเบี้ยที่เข้าเงื่อนไขตามจริง สูงสุด 100,000 บาท ไม่ใช่ยอดเงินต้นหรือยอดผ่อนทั้งหมด
เอกสารที่ควรมี: หนังสือรับรองดอกเบี้ยจากสถาบันการเงิน
อ่านหลักเกณฑ์ทางการ ↗ตามจำนวนที่จ่ายจริง สูงสุด 100,000 บาท สำหรับผลงานและศิลปินที่เข้าเงื่อนไขของมาตรการ พร้อมหลักฐานตามที่กำหนด
เอกสารที่ควรมี: ใบกำกับภาษี/ใบรับ · รายละเอียดผลงานและผู้สร้างสรรค์
อ่านหลักเกณฑ์ทางการ ↗ค่าอุปกรณ์และติดตั้งที่เข้าเงื่อนไขตามจริง รวมสูงสุด 200,000 บาท ตามมาตรการพระราชกฤษฎีกา ฉบับที่ 805
เอกสารที่ควรมี: e-Tax Invoice/หลักฐานที่มาตรการกำหนด · เอกสารติดตั้งและเชื่อมต่อระบบ (ถ้ามีตามกรณี)
อ่านหลักเกณฑ์ทางการ ↗ใช้เงินลงทุนที่เข้าเงื่อนไขตามจริง สูงสุด 100,000 บาท
เอกสารที่ควรมี: หลักฐานการลงทุน/หนังสือรับรองที่เกี่ยวข้อง
อ่านหลักเกณฑ์ทางการ ↗ตามจริงสูงสุด 10,000 บาท ภายใต้เงื่อนไขผู้บริจาคและพรรคการเมืองตามกฎหมาย
เอกสารที่ควรมี: หลักฐานการบริจาค
อ่านหลักเกณฑ์ทางการ ↗ระบบจะคูณ 2 เฉพาะเมื่อผู้ใช้ยืนยันว่าผู้รับบริจาคและช่วงเวลามีกฎหมายให้สิทธิ 2 เท่าที่มีผลใช้บังคับจริง โดยยอดลดหย่อนยังติดเพดาน 10% ของฐานก่อนบริจาค
เอกสารที่ควรมี: หลักฐาน e-Donation หรือหลักฐานที่กฎหมายกำหนด · ตรวจมาตรการที่มีผลใช้บังคับ ณ วันที่บริจาค
อ่านหลักเกณฑ์ทางการ ↗หักได้ตามยอดที่เข้าเงื่อนไขจริง แต่ไม่เกิน 10% ของฐานหลังหักค่าใช้จ่ายและค่าลดหย่อนก่อนเงินบริจาค
เอกสารที่ควรมี: e-Donation หรือใบเสร็จ/หลักฐานที่กรมสรรพากรยอมรับ
อ่านหลักเกณฑ์ทางการ ↗ประกันชีวิตและสุขภาพของตนเองรวมไม่เกิน 100,000 บาท กลุ่มเกษียณที่เกี่ยวข้องรวมไม่เกิน 500,000 บาท ส่วนเงินบริจาคต้องตรวจฐานและลำดับการหัก
อ่านตัวอย่างวงเงินประกัน · อ่านวงเงินเกษียณแต่ละช่วงของเงินได้สุทธิใช้อัตราต่างกัน กรณีที่เข้าเงื่อนไขยังมีวิธีภาษีขั้นต่ำให้เปรียบเทียบ
| เงินได้สุทธิ (บาท) | อัตรา |
|---|---|
| 0 – 150,000 | 0% |
| 150,001 – 300,000 | 5% |
| 300,001 – 500,000 | 10% |
| 500,001 – 750,000 | 15% |
| 750,001 – 1,000,000 | 20% |
| 1,000,001 – 2,000,000 | 25% |
| 2,000,001 – 5,000,000 | 30% |
| มากกว่า 5,000,000 | 35% |
40(1)+(2) หักค่าใช้จ่าย 50% รวมสูงสุด ฿100,000 และค่าลดหย่อนส่วนตัว ฿60,000
อ่านวิธีภาษีขั้นต่ำที่ใช้เปรียบเทียบกติกาใน MemoTax ทบทวนเมื่อ ตรวจประกาศและเงื่อนไขที่มีผลกับรายการของคุณก่อนยื่นจริง
เริ่มที่หมวดรายได้ อ่านลักษณะเงินได้มาตรา 40(1)–40(8) และเทียบกับเอกสารหรือข้อเท็จจริงของงาน ชื่ออาชีพอย่างเดียวอาจบอกประเภทเงินได้ไม่ได้ เมื่อเข้าใจแล้วค่อยเลือกประเภทในเครื่องคำนวณ
ตัวเลขสูงสุดคือเพดานของรายการนั้น สิทธิที่ใช้ได้จริงขึ้นกับยอดที่จ่าย คุณสมบัติ เงื่อนไข เอกสาร และวงเงินที่ใช้ร่วมกับรายการอื่น เปิดอ่านเงื่อนไขก่อนนำยอดไปกรอก
บทความและตารางอ้างอิงกติกาปีภาษี 2569 ที่บันทึกไว้ใน MemoTax แต่ละบทความมีลิงก์เอกสารทางการให้ตรวจต่อ กติกาในเครื่องคำนวณทบทวนเมื่อ 12 ก.ย. 2569 และควรตรวจประกาศที่มีผลกับรายการของคุณก่อนยื่นจริง
เริ่มจากรายได้ แล้วค่อยเติมสิทธิที่คุณมี