ภาษีทั้งปีคิดอย่างไร? จากรายได้ถึงยอดจ่ายเพิ่มหรือขอคืน
ลำดับหลักคือ เงินได้พึงประเมิน → หักค่าใช้จ่าย → หักค่าลดหย่อน → เงินได้สุทธิ → คำนวณภาษี → เทียบภาษีหัก ณ ที่จ่ายและเครดิตที่ใช้ได้
แต่ละชั้นทำหน้าที่ไม่เหมือนกัน
ค่าใช้จ่ายขึ้นกับประเภทเงินได้ ส่วนค่าลดหย่อนขึ้นกับสถานะ สิทธิ และรายการที่กฎหมายกำหนด จึงไม่ควรรวมสองคำนี้เป็นก้อนเดียว
ยอดภาษีไม่ได้จบที่อัตราสูงสุด
ภาษีปกติคำนวณแบบอัตราก้าวหน้าเป็นช่วง ๆ ของเงินได้สุทธิ และบางกรณีที่มีเงินได้มาตรา 40(2)–40(8) ยังต้องเปรียบเทียบวิธีภาษีขั้นต่ำตามมาตรา 48(2)
ปลายทางคือภาษีคงเหลือ
หลังคำนวณภาษีทั้งปี ให้นำภาษีหัก ณ ที่จ่ายและเครดิตที่ใช้ได้มาเทียบ จึงจะเห็นว่ามีแนวโน้มต้องชำระเพิ่มหรือขอคืน